Praca, uczelnia, szkoła to miejsca, które chociaż mają nam zapewnić wykształcenie i utrzymanie, są również źródłem stresu. Jak sobie poradzić z tym problemem i czy istnieją skuteczne i naturalne sposoby na radzenie sobie z nerwami w stresujących sytuacjach? Na szczęście tak, bo mamy psychologię i adaptogeny…

Stres i definicje naukowe

Stres doczekał się wielu definicji. Jedna z nich i bardzo trafna w kontekście problemów w pracy lub z nauką mówi, że stres to „niespecyficzna reakcja organizmu na stawiane mu wymagania”[4].

Jednym z najbardziej znanych badaczy zajmujących się pojęciem stresu był dr H. Selye. Opisał on m.in. typy reakcji na stres: mobilizującą (eustres) i wyniszczającą (dystres). Jest to prawdziwy obraz stresu i reakcji na niego, które znamy z życia.

Wszyscy mamy pewien poziom tolerancji na stres i dopóki go nie przekroczymy to działa on na nas pobudzająco i mobilizująco. Mowa wtedy o stresie pozytywnym, który motywuje do działania.

Niestety po osiągnięciu pewnego progu, stres działa na nas niszcząco i prowadzi do problemów ze zdrowiem. To stres negatywny, który zniechęca i paraliżuje.

Niszczące skutki długotrwałego stresu

Przewlekły stres niesie ze sobą liczne zagrożenia dla zdrowia:

  • depresja i nerwica,
  • choroby serca, takie jak: nadciśnienie, choroba wieńcowa, zawał,
  • udar mózgu,
  • choroba wrzodowa, jelito drażliwe,
  • obniżenie odporności organizmu.

Stres w pracy

Według badań w UE stres w pracy przeżywa co 4 pracownik, a choroby wywoływane przez długotrwały stres są przyczyną 50-60% nieobecności w pracy.

Mobbing, niedocenienie, przeciążenie pracą, niejasne wymagania pracodawcy, brak wsparcia, to tylko kilka powodów wystąpienia stresu w miejscu pracy. Jak się okazuje również nasze indywidualne cechy mają wpływ na to jak sobie radzimy w stresujących sytuacjach.

Poziom stresu zależy np. od wieku, bardziej zestresowani są młodzi pracownicy, którzy nie mają jeszcze doświadczenia, ale również ci starsi, bliżej emerytury. Zdarza się również, że po prostu nie nadajemy się do pracy, którą wykonujemy, bo mamy zupełnie inne predyspozycje zawodowe.

Jak sobie radzić ze stresem w pracy?

Mamy zawsze kilka wyjść. W walce z pracowniczym stresem może wspomóc nas psychologia oraz natura. Psychologowie mają kilka niezawodnych metod. A natura? Pełna jest naturalnych, uspokajających substancji. Ale po kolei.

Techniki, które pomogą radzić sobie ze stresem w pracy

  • Ćwiczenie asertywności, znajmy nasze prawa i je egzekwujmy, ale jednocześnie szanujmy prawa innych.
  • Szukajmy dobrych stron stresujących sytuacji (np. jako szansa na naukę czegoś nowego), a nie postrzegajmy ją jedynie jako zagrożenia.
  • Jeżeli czeka nas stresująca sytuacja w pracy (spotkanie, prezentacja) to bądźmy do niej dobrze przygotowani.
  • Na stres pomagają ćwiczenia relaksacyjne, rozluźnianie mięśni i świadomy oddech. Oraz zdrowy styl życia, czyli aktywność fizyczna, zdrowa dieta i sen, które wzmocnią organizm i pomogą mu przetrwać trudne chwile.

Stres, który dotyka uczniów i studentów

Sprawdzian, egzamin…to dopiero stres. Jak poradzić sobie z nerwami w tych sytuacjach?

Jak radzą specjaliści, dzień trzeba zacząć od pożywnego śniadania i trzeba się wysypiać. Pomaga również dbanie o aktywność fizyczną, a gdy nie radzimy sobie z jakimś tematem to… trzeba poprosić o pomoc. W walce ze szkolnym stresem pomagają również rodzice, gdy chwalą za osiągnięcia i gdy nie mają nierealistycznych oczekiwać wobec swoich pociech.

W walce ze stresem pomagają również naturalne produkty na uspokojenie, bo jak wiadomo od bardzo dawna to adaptogeny koją stres. Spójrzmy na żeń-szeń i ashwagandhę…

Już z samej swojej definicji adaptogen ma w naturalny sposób podnosić odporność organizmu i wspierać go w walce ze stresem. Sprawdźmy zatem co o najbardziej znanych adaptogenach mówi nauka. Wiadomo, że żeń-szeń stymuluje produkcję endorfin, zwiększa odporność na stres. Substancje aktywne (ginsenozydy) zawarte w tej roślinie łagodzą skutki stresu takie jak powstawanie wrzodów żołądka.

Ciekawie prezentuje się również ashwagandha (witania ospała) – znany i stosowany od wieków adaptogen. Jej zadanie to wzmocnienie organizmu, ale również wzmocnienie skołatanych nerwów. Działanie ashwagandhy w redukcji stresu znalazło swoje potwierdzenie w badaniach klinicznych. Jakie więc wyniki zanotowano u badanych po 60 dniach terapii ekstraktem z ashwagandhy?

Aż o 62,2% zmniejszył się poziom odczuwalnego stresu (zmęczenie, pocenie się, utrata apetytu, ból głowy, mięśni, kołatanie serca).

Zaobserwowano również spadek poziomu kortyzolu (hormon stresu) w surowicy krwi o 14,5%.
Zarówno żeń-szeń jak i ashwagandhę znajdziemy w wysokiej jakości suplementach diety.

Czy istnieje złoty środek na zwycięstwo w walce ze stresem? W pracy, w szkole i na uczelni denerwujemy się ciągle, ale nie ma jednej metody by sobie ze stresem poradzić. Za to wybór mamy spory, musimy tylko znaleźć sposób odpowiedni dla siebie.

Piśmiennictwo

  1. Chandrasekhar K1, Kapoor J, Anishetty S. A prospective, randomized double-blind, placebo-controlled study of safety and efficacy of a high-concentration full-spectrum extract of ashwagandha root in reducing stress and anxiety in adults. Indian J Psychol Med. 2012 Jul;34(3):255-62.
  2. Biswajit Auddy,Jayaram Hazra, PhD2; Achintya Mitra, MD2; Bruce Abedon, PhD\ Shibnath Ghosal, PhDl, A Standardized Withania Somnif era Extract Significantly Reduces Stress-Related Parameters in Chronically Stressed Humans: A Double-Blind, Randomized, Placebo-Controlled Study
  3. Obidoska G., Sadowska A., Rośliny o działaniu adaptogennym, Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin, Nr 233.
  4. Ostrowska M., Michcik A., Stres w pracy – objawy, konsekwencje, przeciwdziałanie, Bezpieczeństwo Pracy, 5/2014.
  5. Gólcz M., Stres w pracy, Państwowa Inspekcja Pracy, 2015.
  6. Oh HA, Kim DE, Choi HJ, Kim NJ, Kim DH. Anti-stress effects of 20(S)-protopanaxadiol and 20(S)-protopanaxatriol in immobilized mice. Biol Pharm Bull. 2015;38(2):331-5. doi: 10.1248/bpb.b14-00669.